Ftehim ta' Sħubija Ekonomika (FSE) bejn l-UE u l-Afrika tal-Lvant u tan-Nofsinhar (ESA)

Il-FSE bejn l-UE u l-ESA jagħmilha aktar faċli għan-nies u n-negozji miż-żewġ reġjuni biex jinvestu u jinnegozjaw ma’ xulxin, u biex jixprunaw l-iżvilupp madwar l-Afrika tal-Lvant u tan-Nofsinhar. Tgħallem kif il-Ftehimiet ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) tal-UE ma’ ħames stati Afrikani (Comoros, Madagascar, Mauritius, is-Seychelles, u ż-Żimbabwe) jistgħu jkunu ta’ benefiċċju għall-kummerċ tiegħek.

Daqqa t'għajn lejn

Il-Ftehim Interim ta’ Sħubija Ekonomika bejn l-Unjoni Ewropea u l-Afrika tal-Lvant u tan-Nofsinhar (iEPA UE-ESA) ġie ffirmat mill-Mawrizju, is-Seychelles, iż-Żimbabwe u l-Madagaskar f’Awwissu 2009 u ġie applikat b’mod provviżorju f’Mejju 2012. F'Jannar 2013, il-Parlament Ewropew ta l-approvazzjoni tiegħu għall-ftehim. Comoros iffirmat il-ftehim f’Lulju 2017 u bdiet tapplikah fi Frar 2019.

L-iEPA bejn l-UE u l-ESA jinkludi:

  • l-eliminazzjoni tad-dazji u l-kwoti kollha tal-UE għall-importazzjonijiet mill-Istati tal-ESA;
  • il-ftuħ gradwali tas-swieq tal-ESA għall-esportazzjonijiet tal-UE;
  • dispożizzjonijiet dettaljati dwar ir-regoli tal-oriġini, is-sajd u d-difiża tal-kummerċ;
  • il-kooperazzjoni dwar l-ostakli tekniċi għall-kummerċ, kif ukoll l-istandards dwar is-saħħa tal-annimali u tal-pjanti;
  • regoli dwar il-kooperazzjoni għall-iżvilupp;
  • mekkaniżmi għas-soluzzjoni tat-tilwim.

Fl-10 ta’ Ġunju 2026, l-UE u erba’ Stati tal-Afrika tal-Lvant u tan-Nofsinhar (ESA4) (Comoros, Madagascar, Mauritius, u s-Seychelles) ikkonkludew negozjati biex isaħħu l-Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika (FSE) implimentat bħalissa. L-FSE msaħħaħ huwa l-ewwel ftehim ta’ kummerċ ħieles modern u komprensiv bejn l-UE u s-sħab fl-Afrika sub-Saħarjana peress li jkopri l-oqsma kollha relatati mal-kummerċ bħar-regoli tal-oriġini, l-ostakli tekniċi għall-kummerċ, id-dwana u l-faċilitazzjoni tal-kummerċ, l-istandards sanitarji u fitosanitarji, l-agrikoltura, il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli, il-kummerċ fis-servizzi, il-liberalizzazzjoni tal-investiment u l-kummerċ diġitali, id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali, it-trasparenza fl-akkwist pubbliku, u l-kooperazzjoni ekonomika u għall-iżvilupp. Il-Ftehim jibqa’ miftuħ għall-adeżjoni minn Stati oħra tal-ESA. It-test għaddej minn scrubbing legali u ser tibda l-ħidma għall-iffirmar u l-proċeduri ta' ratifika.

Pajjiżi ta’ benefiċċju

  • Comoros
  • Madagascar
  • Mauritius
  • Seychelles
  • Iż-Żimbabwe
  • Il-ftehim jibqa' miftuħ għal pajjiżi oħra mir-reġjun li jixtiequ jissieħbu.

Stampa kummerċjali

  • Il-kummerċ totali fil-merkanzija bejn l-UE u l-pajjiżi tal-Afrika tal-Lvant u tan-Nofsinhar (ESA) ammonta għal €9.3 biljun fl-2024.
  • L-esportazzjonijiet mill-ESA lejn l-UE huma ddominati minn tabakk mhux manifatturat, kafè, ħut ippreparat jew ippreservat, żejt mhux raffinat, fjuri maqtugħin u vanilla.
  • L-esportazzjonijiet ewlenin mill-UE lejn ir-reġjun tal-ESA jinkludu makkinarju u apparat, tagħmir tat-trasport u sustanzi kimiċi.
  • Aktar minn nofs il-kummerċ totali bejn l-UE u l-ESA huwa mal-pajjiżi tal-ESA-5 (Comoros, Madagascar, Mauritius, is-Seychelles u ż-Żimbabwe), li ilhom jimplimentaw Ftehim ta’ Sħubija Ekonomika interim mal-UE mill-2012; mill-bidu tal-ftehim, il-kummerċ tal-UE ma’ dawn il-pajjiżi żdied b’31 %.
  • Il-kummerċ fis-servizzi bejn l-UE u l-pajjiżi tal-ESA-5 qed jikber ukoll, u laħaq EUR 4.5 biljun fl-2023, b’importazzjonijiet tal-UE b’valur ta’ EUR 2.8 biljun u esportazzjonijiet ta’ EUR 1.9 biljun.

Dispożizzjonijiet asimmetriċi favur il-pajjiżi tal-ESA

Il-FSE bejn l-UE u l-ESA jipprevedi dispożizzjonijiet dwar l-asimmetriji favur il-pajjiżi tal-ESA, bħall-esklużjoni ta’ prodotti sensittivi mil-liberalizzazzjoni, perjodi twal ta’ liberalizzazzjoni, regoli flessibbli tal-oriġini, u salvagwardji u miżuri speċjali għall-agrikoltura, is-sigurtà tal-ikel u l-protezzjoni tal-industrija tat-trabi.

  • Filwaqt li s-swieq tal-UE nfetħu immedjatament u kompletament, l-istati tal-ESA jiftħu s-swieq tagħhom parzjalment għall-importazzjonijiet mill-UE, filwaqt li jqisu bis-sħiħ id-differenzi fil-livelli ta’ żvilupp.

Tariffi

L-UE tagħti aċċess 100 % mingħajr dazju u mingħajr kwoti għall-importazzjonijiet kollha li ġejjin mill-pajjiżi tal-ESA. L-aċċess għas-suq tal-UE huwa permanenti, sħiħ u ħieles għall-prodotti kollha.

Il-pajjiżi tal-ESA jeliminaw gradwalment id-dazji parzjalment, f’konformità mal-iskedi individwali tagħhom annessi mal-FSE interim, kif ġej:

  • Il-Madagaskar jilliberalizza 81 % tal-importazzjonijiet tal-UE;
  • il-Mawrizju 96 %;
  • is-Seychelles 98 %;
  • Iż-Żimbabwe 80%.

Prodotti sensittivi jistgħu jiġu esklużi għal kollox mil-liberalizzazzjoni. L-esklużjonijiet ewlenin mil-liberalizzazzjoni jinkludu:

  • il-Madagaskar: il-laħam, il-ħalib u l-ġobon, is-sajd, il-ħxejjex, iċ-ċereali, iż-żjut u x-xaħmijiet, il-preparazzjonijiet tajbin għall-ikel, iz-zokkor, il-kawkaw, ix-xorb, it-tabakk, is-sustanzi kimiċi, l-oġġetti tal-plastik u tal-karta, it-tessuti, l-oġġetti tal-metall, l-għamara;
  • il-Mawrizju: annimali ħajjin u laħam, prodotti tajbin għall-ikel li joriġinaw mill-annimali, xaħmijiet, preparazzjonijiet u xorb tajbin għall-ikel, sustanzi kimiċi, plastiks u oġġetti tal-gomma tal-ġilda u ġlud tal-fer, ħadid u amp; prodotti elettroniċi tal-azzar u tal-konsumatur;
  • Seychelles: laħam, sajd, xorb, tabakk, oġġetti tal-ġilda, prodotti u vetturi tal-ħġieġ u taċ-ċeramika;
  • Iż-Żimbabwe: prodotti li joriġinaw mill-annimali, ċereali, karta għax-xorb, plastik u gomma, tessuti u ħwejjeġ, żraben, ħġieġ u ċeramika, elettronika għall-konsumatur u vetturi.

Uża l-opzjoni ta’ tiftix tal-Assistent tal-Kummerċ Tiegħi biex issib l-informazzjoni eżatta dwar id-dazji u t-tariffi għall-prodott speċifiku tiegħek, filwaqt li tqis il-pajjiż tal-oriġini u tad-destinazzjoni tiegħu. Jekk ikollok xi dubju, ikkuntattja lill-awtoritajiet doganali tiegħek.

Regoli tal-oriġini

Sabiex tikkwalifika għal trattament preferenzjali, il-prodott tiegħek jeħtieġ li jissodisfa r-regoli tal-oriġini skont il-ftehim. Jekk jogħġbok iċċekkja l-“Għodda ta’ Awtovalutazzjoni tar-Regoli tal-Oriġini (ROSA)” interattiva fl-Assistent tal-Kummerċ Tiegħi biex tivvaluta jekk il-prodott tiegħek jissodisfax ir-regoli tal-oriġini u skopri kif tħejji d-dokumenti korretti. Il-protokoll dwar ir-Regoli tal-Oriġini ġie emendat f’Jannar 2020 u daħal fis-seħħ f’Marzu 2020.

Il-pajjiżi tal-ESA bħalissa japplikaw il-protokoll aġġornat tar-regoli tal-oriġini, inklużi dispożizzjonijiet għall-akkumulazzjoni ma’ pajjiżi ġirien taħt ċerti kundizzjonijiet.

Il-prodotti jridu jissodisfaw ir-regoli tal-oriġini tal-EPA biex jikkwalifikaw għal trattament preferenzjali; uża l-Assistent tal-Kummerċ Tiegħi u l-għodda ROSA għall-gwida.

Rekwiżiti tal-prodott

Regoli u rekwiżiti tekniċi

  • Tgħallem dwar ir-rekwiżiti tekniċi, ir-regoli u l-proċeduri li l-oġġetti jridu jissodisfaw sabiex jiġu importati fl-Unjoni Ewropea.
  • Fittex ir-regoli u r-regolamenti speċifiċi applikabbli għall-prodott tiegħek u l-pajjiż ta’ oriġini tiegħu fil-bażi tad-data My Trade Assistant.

Rekwiżiti tas-saħħa u s-sikurezza SPS

Dokumenti u proċeduri ta’ approvazzjoni doganali

Prova tal-oriġini

Biex issir esportatur approvat, trid tkun tista’ tagħti prova lill-awtoritajiet doganali tiegħek tal-istatus oriġinarju tal-prodotti tiegħek, kif ukoll ta’ kwalunkwe rekwiżit ieħor li jistgħu jimponu.

L-awtoritajiet doganali jistgħu jirtiraw l-istatus ta’ esportatur approvat tiegħek f’każ ta’ użu ħażin. Biex issir taf aktar dwar il-proċeduri, ikkuntattja lill-awtoritajiet doganali tiegħek.

Biex jikkwalifikaw għal rati ta’ dazju preferenzjali, il-prodotti li joriġinaw fil-pajjiżi tal-ESA jridu jkunu akkumpanjati minn prova tal-oriġini. Il-prova tal-oriġini tibqa’ valida għal 10 xhur. Dan jista’ jkun jew:

  1. (ċ) Ċertifikat ta' Ċaqliq EUR.1 - maħruġ mill-awtoritajiet doganali tal-pajjiż esportatur. L-esportatur (jew ir-rappreżentant awtorizzat) li japplika għal ċertifikat irid ikun lest li jissottometti dokumenti li jagħtu prova tal-istatus oriġinarju tal-prodotti kkonċernati fuq talba u jissodisfa r-rekwiżiti l-oħra tal-Protokoll dwar ir-regoli tal-oriġini.
  2. dikjarazzjoni ta’ fattura – maħruġa minn kwalunkwe esportatur, għal kunsinni b’valur ta’ 6,000 EUR jew inqas, jew minn esportaturi approvati, għal kunsinni ta’ kwalunkwe valur. Meta timla dikjarazzjoni tal-fattura, għandek tkun lest li tippreżenta dokumenti li jagħtu prova tal-istatus oriġinarju tal-prodotti tiegħek u tissodisfa r-rekwiżiti l-oħra tal-Protokoll dwar ir-regoli tal-oriġini.

Dokumenti oħra

Skopri dwar dokumenti u proċeduri oħra ta’ approvazzjoni doganali meħtieġa għall-importazzjoni fl-Unjoni Ewropea.

Proprjetà Intellettwali u Indikazzjonijiet Ġeografiċi

Kummerċ fis-Servizzi

Akkwist Pubbliku

Investiment

Oqsma oħra

Kompetizzjoni

  • Mill-2014, l-UE waqqfet is-sussidji tal-esportazzjoni fuq il-prodotti kollha esportati lejn il-pajjiżi tal-FSE.
  • L-UE mminimizzat il-miżuri bil-produzzjoni u bid-distorsjoni tal-kummerċ
  • Jekk l-industrija lokali tiġi mhedda minħabba żidiet fl-importazzjoni mill-Ewropa, l-FSE jippermetti li jiġu skattati miżuri biex jiġu protetti s-setturi industrijali u l-industrija li għadha tibda.

Żvilupp sostenibbli

Il-FSE bejn l-UE u l-ESA huwa bbażat b’mod espliċitu fuq l-elementi “essenzjali u fundamentali” stabbiliti fil-Ftehim  ta’ Samoa, jiġifieri d-drittijiet tal-bniedem, il-prinċipji demokratiċi, l-istat tad-dritt, u l-governanza tajba.

  • Il-“klawżola ta’ nuqqas ta’ eżekuzzjoni” tfisser li “miżuri xierqa” (kif stabbilit skont il-Ftehim ta’ Samoa) jistgħu jittieħdu jekk xi parti tonqos milli tissodisfa l-obbligi tagħha fir-rigward tal-elementi essenzjali. Dan jista’ jinkludi s-sospensjoni tal-benefiċċji kummerċjali.
  • L-istituzzjonijiet konġunti tal-FSE għandhom il-kompitu li jimmonitorjaw u jivvalutaw l-impatt tal-implimentazzjoni tal-FSE fuq l-iżvilupp sostenibbli tal-Partijiet.

Integrazzjoni reġjonali

L-FSE jippromwovi t-tħejjija tal-pajjiżi tal-ESA għall-implimentazzjoni taż-Żona ta’ Kummerċ Ħieles Kontinentali Afrikana (AfCFTA) taħt l-Unjoni Afrikana, bħala element kostitwenti għall-integrazzjoni ekonomika reġjonali.

Il-kooperazzjoni għall-iżvilupp, il-bini tal-kapaċità u l-assistenza teknika

  • L-UE tipprovdi appoġġ permezz ta’ strumenti eżistenti.
  • L-UE qablet li tipprovdi assistenza finanzjarja għall-istabbiliment ta’ mekkaniżmu ta’ Koordinazzjoni tal-FSE biex jiġi żgurat appoġġ effettiv għan-negozjati għall-ħames pajjiżi tal-ESA. Dan jiżgura koordinazzjoni u appoġġ tekniku xierqa, li jippermettulhom jinvolvu ruħhom b’mod effettiv fil-proċess tan-negozjati.

Links u dokumenti utli

Links ta’ malajr

  1. Aħbarijiet
  2. Links utli

Mistoqsijiet Frekwenti

  1. Meta t-tariffa tirreferi għall-piż, piż gross jew piż nett?
  2. Kif nista’ nsib id-dazju tal-importazzjoni li japplika għall-prodott tiegħi?
  3. Jekk irrid inbigħ il-prodott tiegħi f’diversi pajjiżi tal-UE, hemm dazji fuq l-importazzjoni biex inħallas kull darba li l-prodott tiegħi jidħol f’pajjiż differenti?
  4. Nista’ nikseb lista ta’ prodotti b’dazju tal-importazzjoni ta’ 0%?
  5. Id-dazji tas-sisa huma applikati fil-livell tal-UE jew f’dak nazzjonali?
  6. Kif tiġi imposta l-VAT fl-UE?
  7. Kif nista’ nikseb l-approvazzjoni biex nesporta l-ħut lejn l-UE?
  8. L-ikel esportat lejn l-UE għandu jiġi minn stabbiliment awtorizzat mill-UE?
  9. Għandi nħallas biex nuża l-Assistent tiegħi għall-Kummerċ għas-Servizzi u l-Investiment?
  10. B’liema lingwi fl-Assistent tal-Kummerċ Tiegħi għas-Servizzi u l-Investiment disponibbli?